fbpx

Nawyki – to druga natura człowieka.

Poznaj sposób działania nawyku i zmieniaj
swoje zachowania na zdrowsze.

Czym jest nawyk?

Nawyk, to zautomatyzowana czynność, sposób zachowania, reagowania, którą nabywamy w wyniku ćwiczeń, przez powtarzanie. Nawyki możemy tworzyć świadomie angażując się w proces uczenia, lub mogą powstawać automatycznie poza naszą świadomościom. Nawyki mogą być dobre i ułatwiać nam codzienne życie, ale mogą również być złe i prowadzić do uzależnień i chorób. Często wykonujemy je na tyle automatycznie, że nie zdajemy sobie sprawy z ich istnienia. Może to być schemat myślowy w jaki podejmujemy ważne decyzje, albo sposób w jaki przygotowujemy posiłek. Dlatego gdy staramy się je zmienić, nasz mózg musi na nowo zaangażować się w proces uczenia i przeznaczyć na ten cel określoną dawkę swojej energii.

Dlaczego mózg lubi nawyki?

Nasz mózg nieustannie pracuje, wykonuje szereg skomplikowanych zadań, rozwiązuje problemy, podejmuje decyzje, wymyśla nowe koncepcje. Do tego dochodzą jeszcze dylematy dnia codziennego: Co zrobić na obiad? Czy zjeść ciastko do kawy? Czy iść na trening? Ten natłok myśli jest przytłaczający, dlatego jeśli jest to tylko możliwe, część zadań wrzucamy na autopilota i zaczynamy wykonywać je automatycznie. Takie nawykowe zachowanie oszczędza mnóstwo energii i pozwala, niezależne od naszej świadomości, na sprawne funkcjonowanie na co dzień. Dzięki temu odciążony umysł może skupić się na ważniejszych zadaniach i nie tracić czasu i energii na błahe dylematy żywieniowe. Oczywiście ważne jest to, aby nasz autopilot przełączał nas na zdrowe nawyki, bo to zaprowadzi nas do zdrowia i dobrego samopoczucia.

Jak nawyki prowadzą nas przez życie?

Czynności które codziennie wykonujemy, są aż w około 80% nawykowe: mycie zębów, prowadzenie samochodu, pisanie na klawiaturze. Tak samo są zakodowane nasze reakcje: na stres, na porażkę, krytykę innych. Na jakimś etapie naszego życia nauczyliśmy się rożnych zachować i teraz je tylko powtarzamy. Jesteśmy jednym wielkim zbiorem nawyków, które nasz mózg wypracował, aby żyło mu się łatwiej. Zupełnie bezwiednie wpadamy w ich pętle i w zależności, czy są dobre, czy złe, przynoszą nam korzyści, albo negatywne konsekwencje. Mogą zaprowadzić nas do satysfakcjonującego życia pełnego sukcesów, lub ciągłego umartwiania i pytania samych siebie, dlaczego znowu ja mam pod górkę?

Ile czasu kształtuje się nowy nawyk?

Teorii na ten temat jest wiele, 21 dni, 30 dni, 66 dni. Trudno jest jednak jednoznacznie stwierdzić, ile czasu potrzeba, aby dana czynności przekształciła się w nawyk.  Na pewno jednak im częściej będziemy ją powtarzać, tym szybciej stanie się naszym nawykiem. W zależności od tego co chcemy zmienić możne to zająć 3 tygodnie, ale i 3 miesiące. Im bardziej złożony nawyk, tym trudniejszy do wypracowania i wymaga od nas więcej uwagi, konsekwencji i samodyscypliny. Dla niektórych, nawyk picia wody będzie łatwy do wprowadzenia, ale już regularne ćwiczenia będą sprawiały trudność. Inni nie będą mieli problemu z odstawieniem słodyczy, ale będą ciągle zapominać o zjedzeniu drugiego śniadania. Dlatego należy wypracować własne rozwiązania, tak aby wykonywana czynność na stałe została naszym nawykiem.

Pętla nawyku - czyli jak działają nawyki?

Pętla każdego nawyku składa się z trzech części: wskazówki, nawyku i nagrody. W celu zrozumienia własnych nawyków
musisz zidentyfikować składowe własnej pętli. Kiedy uda Ci się to zrobić, możesz szukać sposobów na
zastąpienie starych przywar nowymi zwyczajami. - Siła Nawyku Charles Duhigg

WSKAZÓWKA

Wyizoluj wskazówkę – to coś, co uruchamia daną czynność np: ludzie, zdarzenie, lokalizacja, czas, emocje.  Wskazówka wyzwala pętle nawyku, bo my zaczynamy antycypować naszą nagrodę.

ZWYCZAJ/NAWYK

Zdefiniuj nawyk – to zachowanie, myśli emocje, które chcemy zmienić. Nawyk ma miejsce, ponieważ przypisana jest do niego jakaś nagroda. Trzeba zatem sprawdzić, co stanowi nagrodę.

NAGRODA

Znajdź prawdziwą nagrodę – zdrową przyjemność i satysfakcję, którą dostaniemy po wykonanej czynności. Zmieniając nawyk zmieni się nagroda, ważne jest, aby ją dostrzec i pielęgnować.

Proces zmiany nawyku

Znajdź przyjemność, która wpłynie na Ciebie pozytywnie, również w dalszej perspektywie.

WSKAZÓWKA

ZWYCZAJ/NAWYK

Znajdź nową czynność, którą możesz
wykonać zamiast starego nawyku.

WZMOCNIENIE

NAGRODA

Trenuj zdrowe nawyki. Powtarzaj konsekwentnie daną czynność, aż mózg wytworzy dla niej wystarczająco dużo nowych połączeń neuronowych i nasze działanie przerodzi się w trwały nawyk.